Szybciej, taniej, skuteczniej. Propozycje rozszerzenia kompetencji notariatu

W dniu 8 maja 2013 roku o godz. 14.00 w Centrum Prasowym Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie przy ulicy Brackiej nr 6/8, odbyła się konferencja prasowa, na której zaprezentowany został raport pod nazwą „Szybciej, taniej, skuteczniej. Propozycje rozszerzenia kompetencji notariatu” przygotowany przez Fundację Republikańska we współpracy z Izbą Notarialną w Warszawie.

Raport Fundacji Republikańskiej analizuje aktualny stan funkcjonowania obsługi prawnej osób fizycznych i osób prawnych w Polsce. Opisuje status prawny notariusza w polskim porządku prawnym na tle innych państw europejskich. Raport ten przedstawia konkretne rozwiązania mające usprawnić poziom obsługi prawnej obywateli i przedsiębiorców. 

Główne wnioski raportu to:

  1. Obsługa funkcjonowania osób prawnych i osób fizycznych, realizowana przez polskie sądownictwo i aparat administracyjny, jest nieefektywna. Jest ona zbyt kosztowna, daleka od sprawności i składa się ze zbyt dużej ilości, nadmiernie sformalizowanych procedur.
  2. Polskie sądy w porównaniu z innymi państwami europejskimi nie są nadmiernie obciążone sprawami. Sędziowie mają do dyspozycji rozbudowany aparat obsługi postępowań w postaci licznych referendarzy, asystentów i urzędników.
  3. Regulacje konstytucyjne oraz przepisy prawa o notariacie pozwalają przyjąć status notariusza nie tylko jako osoby zaufania publicznego, ale przede wszystkim jako funkcjonariusza publicznego. Notariusz pozostaje poza strukturą wymiaru sprawiedliwości ale w istocie jest jego częścią, sprawując tzw. jurysdykcję prewencyjną przez to, że zapobiega sporom, trudnościom dowodowym, a co najważniejsze, zapewnia bezpieczeństwo prawne w sferze szeroko rozumianego obrotu prawnego.
  4. Należy rozszerzyć uprawnienia notariusza przede wszystkim w sferze jurysdykcji prewencyjnej.
  5. Należy pozytywnie ocenić rozszerzenie kompetencji notariuszy w zakresie prawa spadkowego – prowadzenia Rejestru Aktów Poświadczenia Dziedziczenia i prowadzenia Rejestru Testamentów. W następstwie tego notariusze uzyskali  prawo do dokonywania czynności, które dotychczas były zastrzeżona do wyłącznej kompetencji sądów. Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, co oznacza, że czynność notarialna uzyskała rangę orzeczenia sądowego.
  6. Notariusze w Niemczech, Austri i Francji posiadają szerszy zakres uprawnień.
  7. Rozszerzenie kompetencji notariuszy o możliwość dokonywania następujących czynności:

- Mediacja,

- Prowadzenie postępowań nakazowych i upominawczych,

- Dokonywanie wpisów do ksiąg wieczystych,

- Wydawanie NIP i REGON,

- Nadawanie klauzul Apostille,

- Reprezentowanie, za umówioną opłatą, w sprawach dotyczących zgromadzenia dokumentów wymaganych do sporządzenia czynności notarialnych,

- Sprawowanie funkcji członków rad nadzorczych spółek, w tym spółek Skarbu Państwa, może przynieść wymierne oszczędności dla budżetu państwa i obsługiwanych osób fizycznych i prawnych oraz przyspieszyć czas trwania wymienionych postępowań i czynności.

 

Uczestnikami konferencji byli:

  • reprezentujący Fundację Republikańską dr Jacek Piecha, który prezentował wymieniony wyżej raport oraz
  • notariusz Robert Dor - wiceprezes Zarządu Fundacji na rzecz Bezpiecznego Obrotu Prawnego, który odnosił się do raportu z punktu widzenia notariatu, a w szczególności z punktu widzenia usprawnienia i przyspieszenia postępowań przy zachowaniu maksymalnego bezpieczeństwa obrotu prawnego, na straży którego stoi notariat, wskazując na pozytywne jego aspekty dla obywatela i państwa.

W trakcie konferencji, oprócz dziennikarzy, głos zabrali poseł Przemysław Wipler oraz notariusz Zbigniew Klejment Prezes Zarządu Fundacji na rzecz Bezpiecznego Obrotu Prawnego.

Raport jest dostępny na stronie www.cafr.pl