Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (GIIF)

1 marca 2018 r. została uchwalona ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, której celem jest dostosowanie polskiego prawa do rozwiązań przyjętych w Unii Europejskiej, tj. do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE.

Celem ustawy jest zwiększenie efektywności krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Nowa regulacja zastąpiła analogiczną ustawę pochodzącą z roku 2000. Definiuje organy administracji rządowej właściwe w sprawach przeciwdziałania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu - są nimi minister finansów i Generalny Inspektor Informacji Finansowej, w randze wiceministra w MF. W nowy zostały zdefiniowane tzw. instytucje obowiązane do przestrzegania ustawy. Status instytucji obowiązanych został nadany różnym kategoriom podmiotów, takim jak: banki, instytucje pożyczkowe, firmy inwestycyjne, zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską, spółki prowadzące rynek regulowany, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, pośrednicy ubezpieczeniowi, a także notariusze, adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni, doradcy podatkowi, przedsiębiorcy, stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, instytucje pożyczkowe.

Ustawa przewiduje powstanie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), gromadzącego informacje o osobach fizycznych sprawujących rzeczywistą kontrolę nad osobami prawnymi, którego uruchomienie przewidziano na 13 października 2019 r. Ma on służyć ochronie uczestników obrotu gospodarczego. Dostęp do bazy będzie jawny i bezpłatny. Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nie przewidują weryfikacji informacji zamieszczanych w CRBR - artykuł 68 mówi o domniemaniu prawdziwości danych zgłoszonych do Rejestru. To zdaniem ekspertów może budzić wątpliwości co do wiarygodności publikowanych danych.